الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

125

تفسير مجمع البيان (فارسى)

بيان آيهء 32 قرائت كثير و كسايى « و سئلوا اللَّه » بدون همزه قرائت كرده‌اند . در موارد ديگر نيز كلمه را به همين صورت ، تلاوت كرده‌اند . لغت تمنى : آرزوى چيزى كه نيست يا آرزوى نبودن چيزى كه هست . گاهى تمنى به آنچه گذشته است تعلق مىگيرد . شان نزول گفته‌اند : جمعى از زنان خدمت پيامبر گرامى شرفياب شده ، عرض كردند : « آيا خداوند ، پروردگار مردان و پروردگار زنان نيست و شما پيامبر زنان و پيامبر مردان نيستيد ؟ چرا خداوند مردان را نام مىبرد و ما را نام نمىبرد ؟ مىترسيم در ما خيرى نباشد و خداوند را بما نيازى نباشد » از اين رو آيهء شريفه نازل شد . برخى گفته‌اند : ام سلمه خدمت پيامبر عرض كرد : مردان مىجنگند و زنان نمىجنگند و براى زنان نصف ميراث است . كاش ما هم مرد بوديم ، مىجنگيديم و به آنچه مردان مىرسند مىرسيديم . از اينرو آيه نازل شد . اين قول از مجاهد است . قتاده و سدى گويند : چون آيهء ارث نازل گرديد ، مردان گفتند : اميدواريم كه در آخرت هم حسنات ، بر حسنات زنان افزونتر باشد هم چنان كه ميراثمان افزون تر است و زنان گفتند . اميدواريم : همانطورى كه ميراث ما نصف است كيفر اخروى ما نيز نصف مردان باشد ، از اينرو آيه نازل شد . مقصود چون خداوند حكم ميراث را بيان كرد و برخى را بر برخى در ميراث برترى